Στις 12 Δεκεμβρίου, το “Salival” των Tool συμπλήρωσε 25 χρόνια ζωής. Ένα έργο–ορόσημο που λειτουργεί ως καθαρό αποτύπωμα της καλλιτεχνικής ακμής ενός συγκροτήματος το οποίο εκείνη την περίοδο επαναπροσδιόριζε τη φύση του ίδιου του εαυτού του.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’90, οι Tool ήταν ένα σπουδαίο καλλιτεχνικό project και όχι απλά μια ακόμα καλή μπάντα. Η μουσική, η φιλοσοφία, η τελετουργία και η πρόκληση προς τον ακροατή συνυπήρχαν ως ενιαίο σώμα. Το “Salival” γεννήθηκε μέσα σε αυτή τη συνθήκη, ως συνειδητή επιλογή απομάκρυνσης από την ασφαλή αναπαραγωγή του studio υλικού και ως δήλωση ανεξαρτησίας από κάθε ηχητική σύμβαση.
Τα κομμάτια του “Salival” υπάρχουν ως διαφορετικές οντότητες σε σχέση με τις δισκογραφικές τους εκδοχές. Οι δομές αποκτούν μεγαλύτερη ευαισθησία, οι ενορχηστρώσεις τοποθετούνται διαφορετικά και η αίσθηση του χώρου και του χρόνου αλλάζει. Οι Tool εκείνης της περιόδου δεν έπαιζαν μουσική, αλλά μετέφεραν τα κομμάτια τους σε άλλη διάσταση, τα άφηναν να πάρουν ζωή και να εξελιχθούν μπροστά στο κοινό.
Η πιο εμβληματική στιγμή αυτής της προσέγγισης είναι το “Pushit”. Η εκδοχή του “Salival” στέκεται ως η απόλυτη μορφή του κομματιού. Πιο αργή, πιο εύθραυστη και βαθιά εσωτερική, ξεδιπλώνεται σαν προσωπική εξομολόγηση. Ο Keenan δεν ερμηνεύει έναν ρόλο, αφηγείται μια εμπειρία. Η κορύφωση δεν έρχεται μέσα από ξεσπάσματα, αλλά μέσα από τη συσσώρευση συναισθήματος, προσφέροντας μια κάθαρση πιο ανθρώπινη και πιο οδυνηρή από την original εκτέλεση.
Κεντρική φιγούρα σε αυτό το καλλιτεχνικό σύμπαν παραμένει ο Danny Carey. Η αφοσίωσή του στα polyrhythms, στις ανατολικές μουσικές φόρμες και στα tablas αποτελεί δομικό στοιχείο του ήχου των Tool. Στο “Salival”, αυτή η επιρροή αποκτά χαρακτήρα τελετουργίας. Η στιγμή που ανεβάζει τον δάσκαλό του στη σκηνή δεν λειτουργεί ως συμβολική χειρονομία, αλλά ως καθαρή δήλωση αξιών. Σεβασμός στη γνώση και κατάργηση της απόστασης ανάμεσα στον δημιουργό και την πηγή της έμπνευσής του.
Με αυτή την κίνηση, αλλά και με το σύνολο του “Salival”, οι Tool καθόρισαν με ακρίβεια τους κανόνες του project τους. Καμία υποχρέωση προς τη φόρμα, καμία παραχώρηση στην ευκολία, καμία ανάγκη συμμόρφωσης με τη μουσική βιομηχανία. Το σύμπαν των Tool δομήθηκε ως ένα κλειστό σύστημα, όπου κάθε ήχος, κάθε παύση και κάθε εικόνα υπηρετούν έναν συγκεκριμένο σκοπό.
Είκοσι πέντε χρόνια μετά, το “Salival” στέκει ως ζωντανή απόδειξη καλλιτεχνικού θάρρους. Ένα έργο που δείχνει ότι οι Tool, στο απόγειο της δύναμής τους, επέλεξαν να ρισκάρουν, να εκτεθούν και να επανακαθορίσουν τα όριά τους. Και γι’ αυτό παραμένει μέχρι σήμερα, κατά τη γνώμη μου ένα από τα πιο ουσιαστικά κεφάλαια της διαδρομής τους. Λίγους μήνες μετά κυκλοφόρησαν το “Lateralus” και από εκεί και μετά ξεκίνησε το δράμα…
About the Author
